ششها
ششها درون قفسه سینه و روی پرده ماهیچهای میانبند (دیافراگم) قرار دارند. شش چپ به علت مجاورت با قلب، از شش راست قدری کوچکتر است.
بیشتر حجم ششها را کیسههای حبابکی به خود اختصاص دادهاند و ساختاری اسفنجگونه را به شش میدهند.
قفسه سینه علاوهبر محافظت از ششها در تهویه ششی نیز نقش دارد. در بین دندهها، ماهیچههایی بهنام ماهیچههای بین دندهای وجود دارند که به دو دسته خارجی و داخلی تقسیم میشوند . این ماهیچهها دندهها و درنتیجه قفسه سینه را حرکت میدهند.
هر یک از ششها را پردهای دولایـه بـه نـام پـرده جنب فراگرفته است. یکی از لایههای این پرده، به سطح شش چسبیده و لایه دیگر به سطح درونی قفسه سینه متصل است.
درون پرده جنب، فضای اندکی است که از مایعی به نام مایع جنب، پر شده است. فشار این مایع از فشار جَو کمتر است و باعث میشود ششها در حالت بازدم، کاملًا جمع نشوند، درصورتی که قسمتی از قفسه سینه سوراخ شود، ششها جمع میشوند.
شش چپ دو لوب و شش راست سه لوب دارد.
نای پایینتر از دنده شماره یک منشعب میشود.
از نمای جلو رأس ششها بالاتر از دنده شماره یک قرار دارد.
پنج جفت دنده اول، با غضروفهای مستقل به جناغ متصل هستند.
خودآزمایی: ششها
به سوالات زیر به صورت بله و خیر پاسخ دهید و سپس پاسخنامه را بررسی کنید.
سوالات
الف. بخش عمده فضای درون شش چپ، توسط مجاری بخش هادی دستگاه تنفسی اشغال شده است.
پاسخ سوال الف
نادرست. بخش عمده فضای درون ششها توسط حبابکها اشغال شده است.
ب. در اطراف هر شش دو پرده وجود دارد و پرده داخلی، به سطح شش چسبیده است.
پاسخ سوال ب
نادرست. در اطراف هر شش یک پرده دو لایه وجود دارد نه دو پرده.
پ. درون پرده جنب فضای (اندک-زیادی) است که از مایعی به نام مایع جنب پر شده است.
پاسخ سوال پ
اندک
ت. یکی از ویژگیهای ششها ویژگی (پیروی از حرکات قفسه سینه-کشسانی ششها) است که در بازدم نقش مهمی دارد.
پاسخ سوال ت
کشسانی ششها در بازدم نقش مهمی دارد.
دم و بازدم
ششها دو ویژگی مهم دارند: یکی پیروی از حرکات قفسه سینه و دیگری ویژگی کشسانی.
هنگامی که حجم قفسه سینه افزایش مییابد، ششها باز میشوند. در نتیجه، فشار هوای درون ششها کم شده، هوای بیرون به درون ششها کشیده میشود. اما باید توجه داشت که به علت ویژگی کشسانی، ششها در برابر کشیده شدن، مقاومت نیز نشان میدهند و تمایل دارند به وضعیت اولیه خود بازگردند. ویژگی کشسانی ششها در بازدم نقش مهمی دارد.
دم، فرایندی است که درنتیجه افزایش حجم قفسۀ سینه رخ میدهد. در این رویداد، دو عامل دخالت دارد:
اوّل، ماهیچه میانبند که درحالت استراحت، گنبدی شکل است، اما وقتی منقبض میشود، به حالت مسطح در میآید.
دوم، انقباض ماهیچههای بین دندهای خارجی که دندهها را بهسمت بالا و جلو جابهجا میکند و جناغ را بهجلو میراند.
دم عادی
در تنفس آرام وطبیعی، میانبند نقش اصلی را برعهده دارد.
دم عمیق
در دمِ عمیق، علاوه بر ماهیچه دیافراگم انقباض ماهیچههای ناحیه گردن نیز، به افزایش حجم قفسه سینه کمک میکند.
بازدم عادی
با به استراحت در آمدن ماهیچه میانبند و ماهیچههای بین دندهای خارجی، و بر اثر ویژگی کشسانی ششها، حجم قفسه سینه و در نتیجه، حجم ششها کاهش مییابد و هوای درون آنها به بیرون رانده میشود.
بازدم عمیق
در بازدم عمیق، انقباض ماهیچههای بین دندهای داخلی و نیز ماهیچههای شکمی، به کاهش حجم قفسه سینه کمک میکند.
خودآزمایی: دم و بازدم
به سوالات زیر به صورت بله و خیر پاسخ دهید و سپس پاسخنامه را بررسی کنید.
سوالات
الف. در نوعی فرایند تهویه ششی، همزمان با بالا رفتن دندهها، دیافراگم به سمت پایین حرکت میکند.
پاسخ سوال الف
درست. در دم دندهها به سمت بالا حرکت میکند. در این فرایند دیافراگم به سمت پایین حرکت میکند.
ب. در دم عمیق همانند بازدم عمیق، گروهی از ماهیچههای بین دندهای و ماهیچههای خارج از قفسه سینه منقبض میشوند.
پاسخ سوال ب
درست.
پ. در هر فرایند تهویه ششی، انقباض گروهی از ماهیچههای دیواره قفسه سینه، در جابهجایی دندههای و جناغ نقش دارند.
پاسخ سوال پ
نادرست. در بازدم عادی، هیچکدام از ماهیچههای دیواره قفسه سینه منقبض نمیشوند.
ت. در بازدم عادی همانند دم عمیق، ماهیچههای بین دندهای داخلی در حال استراحت هستند.
پاسخ سوال ت
درست.
تشریح شش گوسفند
۱ــ ویژگی ظاهری: شش به علت دارا بودن کیسههای حبابکی فراوان، حالتی اسفنج گونه دارد. شش راست از شش چپ بزرگتر است. شش راست از سه قسمت یا لَپ (لوب) و شش چپ از دو قسمت تشکیل شده است.
۲- تشخیص شش راست و چپ: اگر در نمونهای که تهیه کردهاید مری نیز وجود دارد، به محل قرارگیری آن توجه کنید. نای در جلو و مری درپشت قرار گرفته است و به این ترتیب میتوانید سطح جلویی و پشتی نای و ششها (و در نتیجه راست و چپ آنها) را نیز مشخص کنید.
مری را جدا کنید. برای تشخیص سطح جلویی و پشتی نای در حالتی که مری از آن جدا شده است، کافی است به یاد داشته باشید که غضروفهای نای C شکلاند. این وضعیت باعث میشود که در نای، قسمت دهانه حرف C از سایر قسمتها نرمتر باشد. با لمس کردن، این قسمت را پیدا کنید.
این قسمت، محل اتصال نای به مری و بنابراین سطح پشتی نای است.
در نای گوسفند، قبل از دو نایژۀ اصلی، یک انشعاب سوم هم مشاهده میشود که به شش راست میرود.
بریدن نایژۀ اصلی به سادگی نای نیست و این به علت ساختار غضروفهای نایژه است که در ابتدا به صورت حلقه کامل و بعد به صورت قطعه قطعه است. در طول نای، مدخلهای نایژههای بعدی قابل مشاهده است.
اگر تکهای از شش را بِبُرید، در مقطع آن سوراخهایی را مشاهده میکنید که به سه گروه قابل تقسیماند. نایژهها، سرخرگها و سیاهرگها. لبه نایژهها به علت دارا بودن غضروف، زبر است و به این ترتیب از رگها قابل تشخیص است. سرخرگها دیواره محکمتری نسبت به سیاهرگها دارند و به همین علت، برخلاف سیاهرگها دهانه آنها حتی در نبود خون هم باز است اما دهانه سیاهرگها در نبود خون بسته است.
حجمهای تنفسی
مقدار هوایی که به ششها وارد یا از آن خارج میشود به چگونگی دم و بازدم ما بستگی دارد. بنابراین، حجمهای مختلفی از هوا را میتوان به شش وارد و یا از آن خارج کرد. حجمهای تنفسی را با دستگاه دَمسنج (اسپیرومتر) اندازه میگیرند. نموداری که دمسنج از دم و بازدمهای فرد رسم میکند، دَمنگاره (اسپیروگرام) نامیده میشود. تحلیل دمنگاره در تشخیص درست بیماریهای ششی کاربرد دارد.
به مقدار هوایی که در یک دم عادی وارد یا در یک بازدم عادی خارج میشود حجم جاری میگویند. حجم جاری حدود mL ۵۰۰ است. از حاصل ضرب حجم جاری در تعداد تنفس در دقیقه، حجم تنفسی در دقیقه به دست میآید.
اما میدانیم که با دم یا بازدم عمیق میتوانیم مقدار بیشتری هوا را به ششها وارد یا از آنها خارج کنیم.
حجم ذخیره دمی، به مقدار هوایی گفته میشود که میتوان پس از یک دم معمولی، با یک دم عمیق به ششها وارد کرد.
حجم ذخیره بازدمی، به مقدار هوایی گفته میشود که میتوان پس از یک بازدم معمولی با یک بازدم عمیق از ششها خارج کرد.
حتی بعد از یک بازدم عمیق، مقداری هوا در ششها باقی میماند و نمیتوان آن را خارج کرد. این مقدار را حجم باقیمانده مینامند. حجم باقیمانده، اهمیت زیادی دارد؛ چون باعث میشود حبابکها همیشه باز بمانند؛ همچنین تبادل گازها را در فاصله بین دو تنفس ممکن میکند.
هوای باقی مانده در شش چپ و شش راست یکی نیست.
باید توجه کرد که بخشی از هوای دمی در بخش هادی دستگاه تنفس میماند و به بخش مبادلهای نمیرسد. به این هوا که درحدود ۱۵۰ میلیلیتر است، هوای مرده میگویند. مقدار حجمها در فرد سالم، به سن و جنسیت او بستگی دارد.
ظرفیتهای تنفسی
ظرفیت تنفسی، مجموع دو یا چند حجم تنفسی است.ظرفیت حیاتی مقدار هوایی است که پساز یک دم عمیق و با یک بازدم عمیق میتوان از ششها خارج کرد و برابر با مجموع حجمهای جاری، ذخیره دمی و ذخیره بازدمی است.ظرفیت تام، حداکثر مقدار هوایی است که ششها میتوانند در خود جای دهند و برابر است با مجموع ظرفیت حیاتی و حجم باقیمانده.
در نمودار اسپیروگرام، بخشهای بالارو نشان دهنده دم و بخشهای پایینرو نشان دهنده بازدم هستند.
حجم ذخیره دمی نسبت به حجم ذخیره بازدمی بیشتر است.
ظرفیت حیاتی شامل حجم ذخیره دمی، حجم ذخیره بازدمی و حجم جاریست.
ظرفیت تام شامل حجم ذخیره دمی، حجم ذخیره بازدمی، حجم جاری و حجم باقیمانده است.
از آنجایی که حجم تنفسی در دقیقه از حاصل ضرب حجم جاری در تعداد تنفس در دقیقه به دست میآید، سایر حجمهای تنفسی در حجم تنفسی در دقیقه موثر نمیباشند.
هوای مرده آخرین هوایی است که هنگام دم وارد دستگاه تنفسی میشود و اولین هواییست که حین بازدم از دستگاه تنفس خارج میشود.
دقت کنید فرایندهایی که از K تا L و از N تا O انجام میشود غیرفعال هستند. یعنی با دم عادی انجام میشود و دم عادی لزوما پانصد میلیلیتر هوا را جابهجا نمیکند.
هیچکدام از حجمهای تنفسی به تنهایی یک ظرفیت تنفسی را تشکیل نمیدهند. درواقع ظرفیت تنفسی از دو یا چند حجم تنفسی تشکیل میشود.
انواع دم
۱-فقط حجم جاری به دستگاه تنفس وارد شود میشود. در این شرایط حجم هوای درون شش از ۲۵۰۰ میلیلیتر به ۳۰۰۰ میلیلیتر میرسد.
۲-حجم جاری و ذخیره دمی به دستگاه تنفس وارد میشود. در این حالت حجم هوای درون شش از ۲۵۰۰ میلیلیتر به ۶۰۰۰ میلیلیتر میرسد.
۳- حجم جاری و ذخیره بازدمی به دستگاه تنفس وارد شود. در این جا حجم هوای درون شش از ۱۲۰۰ به ۳۰۰۰ میلیلیتر میرسد.
انواع بازدم
فقط حجم جاری از دستگاه تنفس خارج شود. در این شرایط حجم هوای درون شش از ۳۰۰۰ میلیلیتر به ۲۵۰۰ میلیلیتر میرسد.
حجم ذخیره دمی و جاری از دستگاه تنفس خارج شود. حجم هوای درون شش از ۶۰۰۰ به ۲۵۰۰ میلیلیتر میرسد.
حجم جاری و حجم ذخیره بازدمی از دستگاه تنفس خارج شود. حجم هوای درون شش از ۳۰۰۰ به ۱۲۰۰ میلیلیتر میرسد.
حجم ذخیره دمی، حجم جاری، و حجم ذخیره بازدمی از دستگاه تنفس خارج شود. حجم هوای درون شش از ۶۰۰۰ میلیلیتر به ۱۲۰۰ میلیلیتر میرسد.
سایر اعمال دستگاه تنفسی
تکلم: حنجره محل قرارگیری پردههای صوتی است. این پردهها حاصل چینخوردگی مخاط بهسمت داخلاند. پردههای صوتی صدا را تولید میکنند. شکلدهی به صدا به وسیله بخشهایی مانند لبها و دهان صورت میگیرد.
سرفه و عطسه: چنانچه ذرات خارجی یا گازهایی که ممکن است مضر یا نامطلوب باشند به مجاری تنفسی وارد شوند، باعث واکنش سرفه یا عطسه میشود؛ در این حالت هوا با فشار از راه دهان (سرفه) یا بینی و دهان (عطسه) همراه با مواد خارجی به بیرون رانده میشود.
در افرادی که دخانیات مصرف میکنند، به علت از بین رفتن یاختههای مژکدار مخاط تنفسی، سرفه راه موثرتری برای بیرون راندن مواد خارجی است و به همین علت اینگونه افراد به سرفههای مکرر مبتلا هستند.
وضعیت زبان کوچک و اپیگلوت در وضعیتهای مختلف
| زبان کوچک | اپیگلوت | |
| عطسه | پایین | بالا |
| سرفه | بالا | بالا |
| بلع | بالا | پایین |
تنظیم تنفس
دم، با انقباض میانبند و ماهیچههای بین دندهای خارجی آغاز میشود. انقباض این ماهیچهها با دستوری انجام میشود که از طرف مرکز تنفس در بصلالنخاع صادر شده است.
تنفس، مرکز دیگری هم دارد که در پل مغز، واقع است و با اثر بر مرکز تنفس در بصلالنخاع، دم را خاتمه میدهد. مرکز تنفس در پل مغز میتواند مدت زمان دم را تنظیم کند.
با پایان یافتن دم، بازدم بدون نیاز به پیام عصبی، با بازگشت ماهیچهها به حالت استراحت و نیز ویژگی کشسانی ششها انجام میشود.
افزایش کربندیاکسید و کاهش اکسیژن خون نیز از عوامل مؤثر در تنظیم تنفساند.
قبلا نیز خوانده بودیم که مرکز بلع در بصلالنخاع نیز میتواند با تاثیر بر مرکز تنفس در بصلالنخاع آن را مهار کند.
خودآزمایی: سایر اعمال دستگاه تنفسی + تنظیم تنفس
به سوالات زیر به صورت بله و خیر پاسخ دهید و سپس پاسخنامه را بررسی کنید.
سوالات
الف. لایه بافتی که چینخوردگی آن منجر به ایجاد پردههای صوتی میشود، مواد ضد میکروبی ترشح میکند.
پاسخ سوال الف
درست. پردههای صوتی حاصل چینخوردگیهای مخاطی هستند. لایه مخاطی ماده مخاطی ترشح میکند که دارای مواد ضدمیکروبی است.
ب. مصرف دخانیات، در مبارزه با میکروبهای وارد شده به حبابکها اختلال ایجاد میکند.
پاسخ سوال ب
نادرست. در افرادی که دخانیات مصرف میکنند، سلولهای مژکدار مخاط تنفسی از بین میروند، اما در حبابکها مخاط مژکدار وجود ندارد.
پ. مرکز تنفس که در پل مغزی قرار دارد، میتواند با ارسال پیام به ماهیچه دیافراگم باعث توقف انقباض آن شود.
پاسخ سوال پ
نادرست. مرکز تنفس در پل مغزی به مرکز تنفس در بصلالنخاع پیام میدهد نه به ماهیچه دیافراگم.
ت. در پی اثر مرکز تنفسی در پل مغزی، بر مرکزی تنفسی دیگر، ارسال دستور انقباض از بصلالنخاع به ماهیچههای بین دندهای خارجی متوقف میشود.
پاسخ سوال ت
درست.
خودآزمایی جامع
به سوالات زیر به صورت بله و خیر پاسخ دهید و سپس پاسخنامه را بررسی کنید.
سوالات
۱. ۳۳- با توجه به بخشهای عملکردی دستگاه تنفس، در خصوص آخرین مجرای تنفی موجود در ششها که منشعب میشود، کدام مورد نادرست است؟ ۱) حاوی بخشی از هوای مرده است که کمترین فاصله را تا هوای باقی مانده دارد.
۲) بر روی سطح خارجی خود، ساختارهای کیسه مانند منفرد دارد.
۳) در گرم کردن هوای ورودی به حبابکها نقش مهمی ندارد.
۴) در سراسر سطح داخلی خود، با مخاط مزکدار پوشیده شده است.
پاسخ سوال ۱
۳۳- گزین »2« (عی ~ اوینا)
آخرین مجرای دستگاه تنفس که منشعب میشود، نایزک انتهایی است. دقت کنید که نادیزک مبادلای فاقد انشعاب است و حابکها بر روی سطع خارجی آن قرار مخاط مزکدار هستیم.
بررسی همه گزینهها:
گزینه »ا« هوای مرده در مجاری بخش هادی قرار دارد و نایزک انتهایی نیز آخرین قسمت از بخش هادی میباشد. در نتیجه آن بخشی از هوای مرده که در نایزک انتهایی قرار دارد در مقایسه با سایر بخشهای هوای مرده، در کمترین فاصله نسبت به هوای باقیمانده واقع شده است.
گزینه »۲«. ساختارهای کیسه مانند حبایکها هستند که به صورت منفرد بر روی سطح نایزک مبادلهای قرار دارند نه نایزک انتهایی!
گزینق »۳« گرم کردن هوای ورودی به حبایکها وظیفه رگهای موجود در بینی است وارتباطی با نایزک انتهایی ندارد!
گزینه »۴« مطابق متن کتاب درسی، مخاط مزکدار در بینی آغاز میشود که در سراسر مجاری هادی ادامه پیدا میکند. پس در سراسر نایزک انتهایی شاهد حضور
۲. ۳۴- کدامیک از گزینههای زیر به طور صحیح بیان شده است؟
~ ) فقط در بعضی فرایندهای بازدم، ماهیچههای شکم منقبض شده و از فشار مایع جنب کاسته میشود.
۲) در همه فرایندهای دم، پیروی از حرکات قفسه سینه توسط ششها موتر بوده و بر حجم ششها افزوده میشود.
۳) فقط در بعضی فرایندهای دم، بزرگترین ماهیچه تنفسی مسطح شده و بر فشار وارده به اجزای حفره شکمی افزوده میشود. f) در همه فرایندهای بازدم، پیام عصبی به ماهیچه بین دندهای ارسال شده و از فاصله بین جناغ و ستون مهره کاسته میشود.
پاسخ سوال ۲
۳۴- گزین »۲« (مهدیبار سعارنا)
در دم عادی همانند دم عمیق، به دنبال افزایش حجم قفسه سینه، حجم ششهانیز به دلیل پیروی از حرکات قفسه سینه زیاد میشود. بررسی سایر گزینهها:
گزینه »۱«: فقط در هنگام بازدم عمیق ماهیچه ناحیه شکم منقبض میشود. فشار مایع جنب هنگام دم کاهش و هنگام بازدم زیاد میشود.
گزینه »۳«. در دم عادی و عمیق ماهیچه دیافراگم منقبض شده و به حالت مسطح در میآید. به دنبال این حرکت فشار وارده به اجزای داخل حفره شکمی افزایش میبابد. گزینه »۴«. با اتمام دم، بازدم عادی بدون دستور عصبی و با ویزگی کشسانی ششها رخ میدهد. در بازدم عمیق، ماهیچه بین دندهای داخلی منقبض میشود.
۳. ۳۶- مطابق مطالب کتاب درسی، مردی ۴۵ ساله هنگامی که دیافراگم وی در حالت گنبدی شکل است، ضربه چاقو به سمت راست قفسه سینه وی وارد میشود، خوشبختانه به ساختار ریه آسیبی وارد نمیشود. اما شدت جراحت به گونهای بود که سبب روی هم خوابیدن ریه سمت راست میشود. کدام عبارت پیرامون حجم هوایی که از شش این مرد خارج میشود، به طور حتم صحیح است؟
ا) همانند حجم ذخیر دمی، در پی انقباض ماهیچههای بین دندهای در منحنی دم نگاره ثبت میشود. ۲) همانند حجم ذخیره بازدمی، با انقباض ماهیچههای شکمی میتواند از ششها خارج شود.
۳) برخلاف هوای مرده، در تماس با یاختههای پوششی دیواره حبابکها قرار میگیرد.
۴) برخلاف حجم جاری، بخشی از ظرفیت تام ششها را تشکیل میدهد.
پاسخ سوال ۳
۳۶- گزینه »۳«
میان دولایه پرده جنب، فضای اندکی است که از مایعی به نام مایع جنب، پرشده است. فشار این مایع از فشار جو کمتر است و باعث میشود ششها در حالت بازدم هم نیمه باز باشند. در صورتی که پرده جنب در قسمتی از قفسه سینه سوراخ شود، فشار مایع جنب با فشار هوای بیرون برابر شده و در نتیجه ششها جمع میشوند. روی هم خوابیدن ریه در صورت سوال نشان دهنده این است که حجم باقی مانده نیز از شش خارج شده است. موضوع اصلی این است که قبل از واردشدن ضربه چاقو، کدام حجمهای هوایی درون شش حضور داشتهاند؟ میدانیم در فرد سالم همواره مقداری هوا در ششها باقی میماند و نمیتوان آن را خارج کرد. این مقدار را حجم باقیمانده مینامند.
حجم باقیمانده، اهمیت زیادی دارد چون باعث میشود حبابکها همیشه باز بمانند. علاوه بر حجم باقیمانده، اگر حین گنبدی شکلشدن دیافراگم، بازدم فرد عمیق نبوده و به صورت عادی انجام شده باشد، میتوان گفت حجم ذخیره بازدمی نیز در شش حضور داشته است. پس باید به دنبال گزینهای باشیم که برای هر دو حجم باقیمانده و ذخیره بازدمی صحیح باشد.
نکته: دقت کنید که لزوما در کنکور سراسری، از همان اصطلاحاتی که در کتاب درسی بیان شده، استفاده نمیشود. به طور مثال در کنکور سراسری ۹۹ طراح به جای وازژه شش، از واژه ریه استفاده کرد.
بررسی همه گزینهها:
گزینه »ا« حجم ذخیره دمی در حین دم عمیق و با انقباض ماهیچههای دیافراگم، بین دندهای خارجی و ماهیچههای ناحیه گردن وارد ششها شده و در منحنی دم نگاره ثبت میشود. اما دقت داشته باشید که هوای باقیمانده برخلاف هوای ذخیره بازدمی، حتی بعد از یک بازدم عمیق (انقباض ماهیچههای بیندندهای داخلی و ماهیچههای شکمی) در ششها باقی میماند و نمیتوان آن را خارج کرد. بنابراین در منحنی دمنگاره نیز ثبت نخواهد شد.
گزینه »۲«. حجم ذخیره بازدمی در حین بازدم عمیق و با انقباض ماهیچههای بیندندهای داخلی و ماهیچههای شکمی از ششها خارج میشود. اما همانطور که گفته شد، هوای باقیمانده حتی بعد از یک بازدم عمیق در ششها باقی میماند و نمیتوان آن را خارج کرد.
گزینه »۳«: هوای مرده در بخش هادی مجاری تنفسی باقی مانده و به بخش مبادلهای وارد نمیشود پس در تماس با دیواره حبابک قرار نمیگیرد اما حجم باقیمانده و حجم ذخیره بازدمی درون حبابک مشاهده میشوند.
گزینه »۴«. ظرفیت تنفسی، مجموع دو یا چند حجم تنفسی است. ظرفیت حیاتی مقدار هوایی است که پس از یک دم عمیق و با یک بازدم عمیق میتوان از ششها خارج کرد و برابر با مجموع حجمهای جاری، ذخیره دمی و ذخیره بازدمی است. ظرفیت تام، حداکثر مقدار هوایی است که شها میتوانند در خود جای دهند و برابر است با مجموع ظرفیت حیاتی و حجم باقیمانده. پس هم هوای باقیمانده، حجم ذخیره بازدمی همانند هوای جاری بخشی از ظرفیت تام هستند.
۴.۳۷- کدام گزینه درباره هر مرکز عصبی تنفس در انسان درست است؟ ~ ) در توقف انقباض ماهیچه میان بند (دیافراگم) نقش دارد.
۲) مد زمان جابهجایی دندهها به سمت بالا و جلو را تنظیم میکند.
۳) استراحت ماهیچههای بیندندهای خارجی، با دریافت پیام عصبی از ان صورت میگیرد. ۴) با اثرمستقیم بر عضلا تنفسی میزان فعالیت آنزیمهای غشا را تغییر میدهد.
پاسخ سوال ۴
«D» ۳۷- گزینه
تغییر مییابد.
تنفس دو مرکز عصبی دارد . یکی در بصلالنخاع و دیگری در پل مغز واقع شده است
یکی از مراکز تنفس که در پل مغز واقع شده است، با اثر بر دیگر مرکز تنفس که در بصلالنخاع قرار دارد، دم را خاتمه میدهد، پس در پایان یافتن دم، هر دومرکز تنفس نقش دارند. دم، فرایندی است که در نتیجه افزایش حجم قفسه سینه رخ میدهد. ماهیچه دیافراگم (میانیند) که در حالت استراحت، گنبدی شکل است اما وقتی منقبض میشود، به حالت مسطح در میا ید، یکی از عواملی است که در افزایش حجم قفسه سینه دخالت دارد. انقباض ماهیچههای بین دندهای خارجی دندهها را به سمت بالا و جلو جابه جا میکند و جناغ را به جلو میراند. پس با خاتمه یافتن دم، انقباض ماهیچه دیافراگم نیز متوقف میشود واز آنجایی که هر دو مرکز تنفس در توقف دم نقش دارند، میتوان گفت در توقف انقباض دیافراگم نیز نقش دارند.
بررسی سایر گزینهها:
گزینه »۲«. دومین عامل در افزایش حجم قفسه سینه در طی فرایند دم، انقباض ماهیچههای بین دندهای خارجی است که دندهها را به سمت بالا و جلو جابهجا میکند و جناغ را به جلو میراند. مرکز تنفس در پل مغز(برخلاف مرکز تنفس در بصلالنخاع) میتواند مدت زمان دم را تنظیم کند.
گزینه »۳« با پایان یافتن دم، بازدم بدون نیاز به پیام عصبی با بازگشت ماهیچه (یین دندمای خارجی ودیافراگم) به حالت استراحت و نیز ویزگی کشسانی ششها انجام میشود.
گزینه »۴«. مرکز عصبی تنفس واقع در پل مغزی بر مرکز تنفس بصلالنخاع اثر میکند و بدین ترتیب تاثیر خود را در فرایند تنفس میگذارد، پمب سدیم پتاسیم یکی از آنزیمهای موجود در غشای سلول است که تحت تایر پیام عصبی، فعالیت آن
۵.
پاسخ سوال ۵
۶.
پاسخ سوال ۶
۷.
پاسخ سوال ۷
۸.
پاسخ سوال ۸
۹.
پاسخ سوال ۹
۱۰.
پاسخ سوال ۱۰
۱۱.
پاسخ سوال ۱۱
۱۲.
پاسخ سوال ۱۲
۱۳.