دسته: دهم

  • در بخش اول این گفتار در مورد سلول‌ها و اجزای تشکیل‌دهنده آن‌ها حرف می‌زنیم. سلول‌ها سلول واحد عملکرد و ساختار در جانداران است. در شکل بالا ما بخش‌های مختلف یک سلول جانوری را می‌بینیم. این سلول از سه بخش هسته، سیتوپلاسم و غشا تشکیل شده است. هسته هسته شکل اندازه و کار سلول را مشخص…

  • در این گفتار ابتدا با تعریف حیات آشنا شده و سپس به سراغ بررسی مولکول‌های زیستی می‌رویم. حیات چیست؟ تعریف حیات بسیار دشوار و گاه حتی غیرممکن است. زیست‌شناسان به جای تعریف حیات ویژگی‌های آن را بررسی می‌کنند: ویژگی‌های حیات ۱-نظم و ترتیب: همه‌ی جانداران سطحی از سازمان‌یابی دارند و منظم هستند. ۲-هومئوستازی: جاندار می‌تواند…

  • انتقال از خاک به برگ آب و مواد مورد نیاز گیاهان، که از خاک اطراف ریشه‌ها جذب می‌شود و در مسیرهایی به ساقه و برگ می‌رود. بخش زیادی از آب جذب شده از سطح برگ‌ها به هوا تبخیر می‌شود. خروج آب به صورت بخار از سطح اندام‌های هوایی گیاه تعرق نامیده می‌شود. تعرق، سازوکار لازم…

  • گیاهان شیوه‌های شگفت‌انگیزی برای گرفتن مواد مورد نیاز خود از جانداران دیگر دارند. گیاهان با بعضی از این جانداران ارتباط همزیستی برقرار می‌کنند. از مهم‌ترین انواع این همزیست‌ها، قارچ ریشه‌ای‌ها(میکوریزا) و باکتری‌های تثبیت‌کننده نیتروژن هستند. قارچ‌ریشه‌ای یکی از معمول‌ترین سازگاری‌ها برای جذب آب و مواد مغذّی، هم‌زیستی ریشه گیاهان با انواعی از قارچ‌ها است که…

  • گیاهان، مواد مورد نیاز را از هوا، آب یا خاک اطراف خود جذب می‌کنند. کربن دی‌اکسید یکی از مهم‌ترین موادی است که گیاهان از هوا جذب می‌کنند. کربن، اساس ماده آلی و بنابراین یکی از عناصر مورد نیاز گیاهان است. در ساختار همه مواد آلی کربن وجود دارد. جذب کربن دی‌اکسید ۱-به همراه سایر گازها…

  • از دانه تا درخت چگونه از دانه‌ای کوچک، گیاهی چندین برابر بزرگ‌تر یا درختی با چندین متر طول ایجاد می‌شود؟ چه چیزی سبب می‌شود که گیاهان، شاخه و برگ جدید تولید کنند؟ یا چرا از شاخه یا ساقه جدا شده، گیاه کاملی ایجاد می‌شود؟ تا به اینجا دانستید که پیکر گیاه آوندی از سه سامانه…

  • انواع بافت‌های گیاهی اگر ریشه، ساقه و برگ را در نهان‌دانگان برش دهیم، سه بخش در آنها قابل تشخیص است؛ به هر یک از این بخش‌ها سامانه بافتی می‌گویند؛ زیرا هر سامانه از بافت‌ها و یاخته‌های گوناگونی تشکیل شده است؛ بنابراین پیکر گیاهان نهان‌دانه(گلدار) از سه سامانه بافتی به نام‌های پوششی، زمینه‌ای و آوندی تشکیل…

  • دیواره سلولی اگر از شما بپرسند که یاخته در گیاهان چه تفاوتی با یاخته در جانوران دارد، احتمالًا علاوه بر سبزدیسه(کلروپلاست)، دیواره را نیز نام می‌برید. یاخته، اولین بار در بافت چوب‌پنبه، مشاهده شد. چوب پنبه از یاخته‌های مرده تشکیل شده است. یاخته‌های این بافت در مشاهده با میکروسکوپ به صورت مجموعه حفره‌هایی دیده می‌شوند…

  • تنوع دفع و تنظیم اسمزی در جانداران – گفتار سوم تنظیم اسمزی و دفع

    تک‌سلولی‌ها ۱-در بسیاری از تک یاخته‌ای‌ها تنظیم اسمزی با انتشار انجام می‌شود. ۲-در برخی از تک‌سلولی‌ها مانند پارامسی آبی که در نتیجه اسمز وارد می‌شود به همراه مواد دفعی توسط واکوئول‌های انقباضی دفع می‌شود. واکوئول انقباضی نوعی واکوئول دفعی‌ست (کنکور ۱۴۰۰). پارامسی در آب شیرین زندگی می‌کند. بی‌مهرگان بیشتر بی‌مهرگان دارای ساختار مشخصی برای دفع…

  • تشکیل ادرار و تخلیه آن – گفتار دوم تنظیم اسمزی و دفع مواد

    فرایند تشکیل ادرار، شامل سه مرحله تراوش، بازجذب و ترشح است. تراوش تراوش، نخستین مرحله تشکیل ادرار است. در این مرحله بخشی از خوناب در نتیجه فشار خون از کلافک خارج شده به کپسول بومن وارد می‌شوند. این فرایند را تراوش می‌نامند. هم ساختار کلافک و هم ساختار کپسول بومن برای تراوش متناسب شده است.…