تکسلولیها
۱-در بسیاری از تک یاختهایها تنظیم اسمزی با انتشار انجام میشود.
۲-در برخی از تکسلولیها مانند پارامسی آبی که در نتیجه اسمز وارد میشود به همراه مواد دفعی توسط واکوئولهای انقباضی دفع میشود.
واکوئول انقباضی نوعی واکوئول دفعیست (کنکور ۱۴۰۰).
پارامسی در آب شیرین زندگی میکند.
بیمهرگان
بیشتر بیمهرگان دارای ساختار مشخصی برای دفع هستند. در این بخش سه ساختار نفریدی، آبشش و لولههای مالپیگی را بررسی میکنیم.
نفریدی
نفریدی برای دفع، تنظیم اسمزی یا هر دو استفاده میشود.
نفریدی لولهایست که با منفذی به بیرون باز میشود.
آبشش
در سخت پوستان دفع مواد زائد از طریق آبشش انجام میشود، اما حواستان باشد همه سخت پوستان آبشش ندارند.
در این نوع سخت پوستان آبشش به نواحی خاص محدود میشود.
لولههای مالپیگی
حشرات سامانه دفعی متصل به روده به نام لولههای مالپیگی دارند.
ماده دفعی در حشرات اوریک اسید است. اوریک اسید همراه با آب به لولههای مالپیگی وارد میشود. محتوای لولههای مالپیگی به روده تخلیه میشود. سپس آب و یون با عبور مایعات در راست روده بازجذب میشود. اوریک اسید به همراه مواد دفعی دستگاه گوارش دفع میشود.
ترتیب ورود مواد به لولههای مالپیگی همان ترتیبیست که در شکل نوشته شده است:
۱-نمک
۲-آب
۳-ترکیبات دفعی نیتروژندار
بررسی شکل ملخ
لولهها مالپیگی به قسمت قطور روده متصل میشود.
بافت پوششی روده ملخ پوششی تک لایه است (نوع آن در تصویر مشخص نیست) و بافت پوششی راست روده استوانهایست.
هسته این سلولهای استوانهای در یک سطح نیست.
ساختار لوله مالپیگی از بافت تک لایه درست شده که انتهای بسته دارد.
مهرهداران
همه مهرهداران کلیه دارند.
ماهیان
ساکن آب شور
ماهیان غضروفی مثل کوسهها و سفرهماهیها ساکن آب شور هستند.
ماهیان غضروفی علاوه بر کلیهها دارای غدد راست رودهای هستند که محلول نمک بسیار غلیظ را به روده ترشح میکنند تا از طریق مدفوع دفع شود.
ماهیان غضروفی استخوان ندارند.
ماهیان غضروفی غدد راست رودهای دارند نه یک غده. این غدهها نمک ترشح نمیکنند، بلکه محلول نمک غلیظ ترشح میکنند.
در ماهیان آب شور فشار اسمزی مایعات بدن کمتر از فشار اسمزی محیط است و آب تمایل به خروج از بدن دارد. به همین دلیل این ماهیان آب زیادی مینوشند.
در ماهیان آب شور برخی یونها توسط کلیه به صورت ادرار غلیظ و برخی از طریق سلولهای آبشش دفع میشود.
آب شیرین
در ماهیان آب شیرین فشار اسمزی مایعات بدن بیشتر از محیط است و آب زیادی وارد بدن میشود.
این ماهیها آب زیاد نمینوشند و باز و بسته شدن دهان به منظور تبادل گاز در ششهاست.
این ماهیها حجم زیاد از آب را به صورت ادرار رقیق دفع میکنند.
دوزیستان
مثانه دوزیستان محل ذخیره آب و یونهاست.
به هنگام خشک شدن محیط دفع ادرار کم و مثانه برای ذخیره بیشتر آب بزرگتر میشود و سپس بازجذب آب از مثانه به خون افزایش پیدا میکند.
خزندگان و پرندگان
کلیه در پرندگان و خزندگان توانمندی زیادی در بازجذب دارد. خزندگان و پرندگان بیابانی و دریایی قطرههای غلیظ نمک را از طریق غدد نمکی نزدیک چشم یا زبان دفع میکنند.
خودآزمایی
به سوالات زیر به صورت بله و خیر پاسخ دهید و سپس پاسخنامه را بررسی کنید. میتوانید از سوالات ترکیبی رد شوید.
سوالات
۱. با توجه به مهرهداران بالغی که سامانه گردش مضاعف ابتدا در آنها شکل گرفته کدام جملههای زیر درست و کدام نادرست هستند(میتوانید از این سوال بگذرید).
الف) توانایی تغییر فشار اسمزی ادرار خارج شده از کلیه را دارند.
ب) نمیتوانند به یکباره خون اکسیژندار را به مویرگهای تمام اندامها برسانند(+فصل۴).
پ) سرخرگهای خارج شده از قلب، شبکههای مویرگی متعددی را ایجاد میکنند(+فصل۴).
ت) مورد چهارم: خون منتقل شده به دستگاه تنفس و سایر اندامها مقدار اکسیژن متفاوتی دارد(+فصل۴).
پاسخ سوال ۱
گردش مضاعف ابتدا در دوزیستان شکل گرفته و سوال در رابطه با دوزیستان است.
الف) درست. دوزیستان میتوانند ترکیب ادرار را حتی در مثانه تغییر بدهند. میدانیم وقتی ادرار در مثانه است یعنی از کلیه خارج شده است.
ب) درست. این ویژگی در خصوص ماهیهاست نه دوزیستان. ماهیها گردش خون ساده دارند. مزیت گردش خون ساده انتقال یکباره خون اکسیژندار به اندامهاست.
پ) نادرست. در دوزیستان یک رگ از قلب خارج میشود.
ت) نادرست. طبق کتاب خون منتقل شده به دستگاه تنفس و سایر اندامها اکسیژن مشابهی دارد.
۲. در جانوری بیمهره دستگاه گوارش در دفع ترکیبات زائد نیتروژندار و تنظیم اسمزی نقش دارد. با توجه به سامانه دفعی این جاندار کدام جمله درست و کدام جمله نادرست است؟
الف) محل جذب بازجذب آب و یونها دارای سلولهای پوششی با اندازهای برابر است.
ب) لولههای تشکیلدهنده این سامانه به باریکترین بخش لوله گوارش متصل هستند.
پ) انتهای بسته لولههای این سامانه همگی در سطح عقبتری نسبت به پاهای جلویی جانور قرار دارند.
ت) مواد دفعی وارد شده به لولههای این سامانه از طریق منافذ اختصاصی هر لوله از آن خارج میشوند.
پاسخ سوال ۲
منظور سوال ملخ است. در ملخ لولههای مالپیگی ترکیبات زائد نیتروژندار را وارد روده میکنند.
الف) نادرست. راستروده محل جذب آب و یون در ملخ است. در راستروده سلولهای پوششی اندازه برابر ندارند.
ب) نادرست. لولههای تشکیل دهنده این سامانه به بخش قطور روده متصل هستند.
پ) درست. با توجه به شکل کتاب لولههای مالپیگی عقبتر از پاهای جلویی جانور قرار دارند.
ت) نادرست. هر لوله مالیپیگی منفذ اختصاصی ندارد. بلکه چند لوله از طریق یک منفذ به روده تخلیه میشود.
۳. با توجه به تنوع دفع و تنظیم اسمزی در جانداران کدام مورد درست و کدام مورد نادرست است؟
الف) همه ماهیان دارای کلیه به منظور تبادل گازها آب را از دهان به فضای بین تیغههای آبششی وارد میکنند(+فصل۳).
ب) همه ماهیان ساکن آب شور از اندامهای مختلفی برای دفع یونهای اضافی استفاده میکنند.
پ) همه مهرهداران خشکیزی توانایی کاهش حجم ادرار به هنگام خشک شدن محیط را دارند.
ت) همه بیمهرگان دارای نفریدی از آن برای تنظیم اسمزی استفاده میکنند.
پاسخ سوال ۳
الف) درست. همه ماهیان کلیه دارند و همچنین همهی آنها به منظور تبادل گازها آب را از طریق دهان به آبششها میفرستند.
ب) درست. ماهیان آب شور یونها اضافی را از طریق کلیهها و یا آبشش دفع میکنند. همچنین ماهیان غضروفی ساکن آب شور به دلیل داشتن غدد راست رودهای میتوانند از طریق مدفوع نیز یونهای اضافی را دفع کنند.
پ) درست. همه مهرهداران میتوانند در شرایط خشک شدن محیط حجم ادرار را کاهش دهند.
ت) بیمهرگان از نفریدی برای دفع، تنظیم اسمزی یا هر دو استفاده میکنند.
۴. همه جاندارانی که غددی جهت ترشح محلول نمکی غلیظ دارند، جریان پیوستهای از هوای تازه را در مجاورت بخش مبادلهای برقرار میکنند(+فصل۳).
پاسخ سوال ۴
نادرست. این جانداران ممکن است پرندگان دریایی باشند که نمک غلیظ را از طریق غده نمکی دفع میکنند و یا ماهیها غضروفی باشند که توسط غدد راسترودهای محلول نمک غلیظ را به روده ترشح میکنند. دقت کنید ماهیها آبشش دارند و برقراری جریان پیوستهای از هوای تازه ویژگی ششداران است.
۵. در همه جاندارانی که بخشی از مواد دفعی را از طریق ساختارهای تنفسی دفع میکنند، خون ضمن یک بار گردش در بدن یک بار از قلب میگذرد(+فصل۴).
پاسخ سوال ۵
نادرست. همه جانوران میتوانند بخشی از مواد دفعی خود را از طریق ساختارهای تنفسی دفع کنند. اصلا ساختار تنفسی به همین علت وجود دارد. مثلا در انسان کربن دیاکسید که یک ماده دفعیست از طریق دستگاه تنفس دفع میشود. دقت کنید فقط در ماهیها و نوزاد دوزیستان خون ضمن یک بار گردش در بدن یک بار از قلب میگذرد.
۶. همه جاندارانی که کلیههایی با توانمندی زیاد در بازجذب آب دارند، با جدایی کامل بطنها حفظ فشار اسمزی در مضاعف را آسان کردهاند.
پاسخ سوال ۶
نادرست. جاندارانی که کلیههایی با توانمندی آب زیادی دارند خزندگان و پرندگان هستند. دقت کنید در برخی خزندگان جدایی کامل بطنها اتفاق نمیافتد.
۷. همه جاندارانی که فقط خون تیره را از حفرات قلب خود عبور میدهند، میتوانند موجوداتی کم و بیش شبیه خود را به وجود آورند.
پاسخ سوال ۷
نادرست. ماهیها و نوزاد دوزیستان فقط خون تیره را از قلب عبور میدهند. نوزاد دوزیستان بالغ نیستند و توانایی تولید مثل ندارند.
۸. هر جانوری که فاقد کلیه است، ساختار مشخص دیگری برای دفع دارد.
پاسخ سوال ۸
نادرست. جانوران به دو دسته مهرهداران و بیمهرگان تقسیم میشوند. همه مهرهداران کلیه دارند پس منظور از جانوران فاقد کلیه بیمهرگان است. طبق متن کتاب بیشتر بیمهرگان ساختار مشخصی برای دفع دارند.
۹. هر جانوری که لوله مالپیگی دارد آب و یونها را در ابتدای روده خود بازجذب میکنند.
پاسخ سوال ۹
نادرست. آب و یونهای وارد شده به روده در انتهای آن بازجذب میشود.
۱۰. هر جانوری که واکوئول انقباضی دارد آب وارد شده را از طریق اسمز خارج میکند.
پاسخ سوال ۱۰
نادرست. دفع از طریق واکوئول انقباضی از ویژگیهای پارامسی است. دقت کنید پارامسی آغازیست نه جانور.
۱۱. هر جانوری که غدد راست رودهای دارد برخی یونها را از طریق آبشش دفع میکند.
پاسخ سوال ۱۱
درست. ماهیان غضروفی مثل کوسهها و سفرهماهیها ساکن آب شور هستند. ماهیان غضروفی علاوه بر کلیهها دارای غدد راست رودهای هستند که محلول نمک بسیار غلیظ را به روده ترشح میکنند تا از طریق مدفوع دفع شود. در ماهیان آب شور برخی یونها توسط کلیه به صورت ادرار غلیظ و برخی از طریق سلولهای آبشش دفع میشود.
۱۲. با توجه به دستگاه گردش مواد جانوران، کدام مورد حفره گوارشی هیدر را از حفره میانی اسفنج متمایز میکند؟
۱) حضور یاختههای تاژکدار در دیواره درونی حفره
۲) یکطرفه بودن جهت جابهجایی مواد درون آن
۳) اتصال به سایر حفرات موجود در پیکر جانور
۴) ورود مواد به درون حفره از طریق یک سوراخ بزرگ
پاسخ سوال ۱۲
گزینه «۴» صحیح است.
حفره گوارشی برخلاف حفره میانی دارای یک ورودی بزرگ است و آن ورودی دهان جانور محسوب میشود.
بررسی سایر گزینهها:
گزینه «۱»: در حفره گوارشی هیدر یاختههای تاژکدار وجود دارد. همچنین در حفره میانی اسفنج یاختههای یقهدار حضور دارند که تاژکدار هستند.
گزینه «۲»: مسیر جابهجایی مواد در حفره گوارشی هیدر برخلاف حفره میانی اسفنج دو طرفه است.
گزینه «۳»: حفره گوارشی فقط به تعداد یک عدد در هیدر حضور دارد ولی در اسفنج ممکن است یک یا چند حفره میانی وجود داشته باشد.
۱۳. کدام مورد، ویژگی مشتری سامانه گردش مواد در پلاناریا و اسفنج را بیان میکند؟
۱) حرکات بدن به جابهجایی مواد کمک میکند.
۲) یاختههایی تاژکدار در خروج مواد نقش دارند.
۳) فاقد مایع مخصوص برای جابهجایی مواد هستند.
۴) ورود مایعات به بدن از نقاط متعددی انجام میشود.
۱۴. در خصوص مهرهداران بالغی که سامانه گردش مضاعف ابتدا در آنها شکل گرفته است، کدام مورد درست است؟
۱) توانایی تغییر فشار اسمزی ادرار خارج شده از کلیه را دارند.
۲) توانایی انتقال یکباره خون اکسیژندار به تمام مویرگهای اندامها را دارند.
۳) سرخرگهای خارج شده از قلب، شبکههای مویرگی متعددی را ایجاد میکنند.
۴) خون منتقل شده به دستگاه تنفس و سایر اندامها، مقدار اکسیژن متفاوتی دارد.
پاسخ سوال ۱۴
گزینه «۱» صحیح است.
سامانه گردشی مضاعف، از دوزیستان به بعد شکل گرفته است. به هنگام خشک شدن محیط، دفع ادرار کم، و مشانه برای ذخیره بیشتر آب بزرگتر می شود و سپس بازجذب آب از مثانه به خون افزایش پیدا میکند. بنابراین دوزیستان توانایی تغییر فشار اسمزی ادرار خارج شده از کلیه را دارند.
بررسی سایر گزینهها:
گزینه «۲»: انتقال یکباره خون اکسیژندار به تمام مویرگهای اندامها در سامانه گردش ساده دیده میشود درحالی که دوزیستان بالغ سامانه گردش مضاعف دارند!
گزینه «۳»: دقت کنید که از قلب دوزیستان بالغ فقط یک سرخرگ خارج میشود نه سرخرگها!
گزینه «۴»: با توجه به شکل کتاب درسی، خون منتقل شده به دستگاه تنفس و سایر اندامها مقدار اکسیژن یکسانی داشته و نه کاملا روشن است و نه کاملا تیره!
۱۵. در رابطه با تنوع دفع و تنظیم اسمزی در جانداران، کدام مورد زیر نادرست است؟
۱) همه ماهیان دارای کلیه، به منظور تبادل گازها، آب را از دهان به فضای بین تیغههای آبششی وارد میکنند.
۲) همه ماهیان ساکن آب شور از اندامهای مختلفی برای دفع یونهای اضافی استفاده میکنند.
۳) همه مهرهداران خشکیزی، توانایی کاهش حجم ادرار به هنگام خشک شدن محیط را دارند.
۴) همه بیمهرگان دارای نفریدی، از آن برای تنظیم اسمزی استفاده میکنند.
پاسخ سوال ۱۵
گزینه «۴» صحیح است.
نفریدی لولهای است که با منفذی به بیرون باز و دفع از طریق آن انجام میشود و برای دفع، تنظیم اسمزی یا هر دو مورد به کار میرود.
بررسی سایر گزینهها:
گزینه «۱»: همه ماهیان مانند سایر مهرهداران کلیه دارند. بخشی از آبی که از طریق دهان وارد بدن ماهی میشود، به آبششها میرود و برای تبادل گازهای تنفسی، از بین تیغههای آبششی عبور میکند.
گزینه «۲»: در همه ماهیان آب شور، برخی یونها توسط کلیهها به صورت ادرار غلیظ و برخی از طریق یاختههای آبششها دفع میشوند. در ماهیان غضروفی (مثل کوسهها و سفرهماهیها) که ساکن آب شور هستند، علاوه بر کلیهها، غدد راست رودهای وجود دارند که محلول نمک (سدیم کلرید) بسیار غلیظ را به روده ترشح میکنند.
گزینه «۳»: دقت کنید که به دلیل داشتن همایستایی (هومئوستازی) کاهش حجم ادرار هنگام خشک شدن محیط در همه مهرهداران (مثل انسان) نیز مشاهده میشود و فقط مخصوص دوزیستان نیست.
۱۶. کدام مورد عبارت زیر را به درستی و کدام مورد به نادرستی تکمیل میکند؟
«وجه اشتراک همه جاندارانی که ……، در این است که ……»
الف) غددی جهت ترشح محلول نمکی غلیظ دارند – جریان پیوستهای از هوای تازه در مجاورت بخش مبادلهای برقرار میشود.
ب) بخشی از مواد دفعی را از طریق ساختار تنفسی دفع میکنند – خون ضمن یک بار گردش در بدن، یک بار از قلب میگذرد.
ج) کلیههایی با توانمندی زیاد در بازجذب آب دارند – جدایی کامل بطنها، حفظ فشار در گردش مضاعف را آسان کرده است.
د) فقط خون تیره را از حفرات قلب خود عبور میدهند – میتوانند موجوداتی کم و بیش شبیه خود را به وجود آورند.
پاسخ سوال ۱۶
تمام موارد نادرست هستند! بررسی موارد:
الف) ماهیان غضروفی (مثل کوسهها و سفره ماهیها) که ساکن آب شور هستند، علاوه بر کلیهها، دارای غدد راست رودهای هستند که محلول نمک (سدیم کلرید) بسیار غلیظ را به روده ترشح میکنند. همچنین برخی خزندگان و پرندگان دریایی و بیابانی که آب دریا یا غذای نمکدار مصرف میکنند، میتوانند نمک اضافه را از طریق غدد نمکی نزدیک چشم یا زبان، به صورت قطرههای غلیظ دفع کنند. دقت کنید در مهرهداران ششدار سازوکارهای تهویهای دیده میشود که جریان پیوستهای از هوای تازه در مجاورت بخش مبادلهای را برقرار میکند، اما در ماهی که واجد آبشش است خیر!
ب) تمام جانوران میتوانند بخشی از مواد دفعی خود را از طریق ساختار تنفسی دفع کنند. مثلاً در انسان مولکول کربن دیاکسید که دفعی است از طریق ششها به هوا داده میشود. انسان گردش خون مضاعف دارد که خون ضمن یک بار گردش در بدن، دوبار از قلب عبور میکند.
ج)کلیه در خزندگان و پرندگان توانمندی زیادی در بازجذب آب دارد. جدایی کامل بطنها در پستانداران، پرندگان و برخی خزندگان دیده میشود.
د) از قلب ماهی و نوزاد دوزیستان که واجد یک دهلیز و یک بطن میباشد، فقط خون تیره عبور میکند. دقت کنید نوزاد دوزیست قادر به تولید مثل نیست!
۱۷. کدام مورد درباره «همه جانوران مهرهداری که نسبت به سایر مهرهداران به سبب نوع حرکت انرژی بیشتری مصرف میکنند و علاوه بر شش، دارای ساختارهایی هستند که کارایی تنفس آنها را نسبت به پستانداران افزایش میدهد»، درست و کدام مورد نادرست است؟
الف) فشار اسمزی مایعات بدن جانور، به کمک توانایی بازجذب زیاد آب در کلیه(ها) تنظیم میشود.
ج) فشار خون بالا برای رساندن سریع مواد غذایی و خون غنی از اکسیژن به بافتها در آنها مهم است.
د) هر دو نوع خون موجود در حفرات قلب آنها به صورت همزمان به دو رگ خونی متفاوت وارد میشوند.
ه) آب دریا یا غذای نمکدار مصرف میکنند و نمک اضافی را از طریق غدد نمکی از بدن خود دفع میکنند.
پاسخ سوال ۱۷
موارد «الف»، «ج» و «د» صحیحاند.
الف) در همه پرندگان کلیهها توانمندی زیادی در باز جذب آب دارند، در نتیجه به کمک این توانایی خود میتوانند فشار اسمزی مایعات بدن را تنظیم کنند.
ج) فشار خون بالا برای رساندن سریع مواد غذایی و خون غنی از اکسیژن به بافتها در جانورانی با نیاز زیاد به انرژی مهم است.
د) هر دو نوع خون موجود در حفرات قلب پرندگان به صورت همزمان به دو رگ خونی متفاوت وارد میشوند.
ه)این مورد برای برخی پرندگان دریایی و بیابانی صادق است نه هر پرندهای.
۱۸. چند مورد عبارت زیر را به درستی تکمیل میکند؟
«در هر جانداری که … »
الف) دفع مواد به کمک انتشار انجام میشود، تمام یاختهها با محیط بیرون به طور مستقیم ارتباط دارند.
ب) اوریک اسید به عنوان ماده دفعی از بدن خارج میشود، دستگاه گردش مواد نقشی در انتقال گازهای تنفسی ندارد.
ج) کلیهها جزئی از دستگاه دفع مواد میباشند، غلظت ادرار پس از خروج از آنها دچار تغییر نمیشود.
د) کلیهها توانمندی زیادی در بازجذب آب دارند، ساختارهای تنفسی ویژهای برای تنفس مشاهده میشود.
پاسخ سوال ۱۸
گزینه «۴» صحیح است.
تنها مورد «د» عبارت را به درستی کامل میکند.
بررسی همه موارد:
مورد الف) در بسیاری از تکیاختهایها و سختپوستان، دفع مواد به کمک انتشار انجام میپذیرد اما عبارت یاختهها برای تکیاختهای نادرست است و در ضمن در سختپوستان تمام یاختهها به طور مستقیم با محیط بیرون در ارتباط نیستند.
مورد ب) در انسان و برخی از جانوران دیگر از جمله حشرات اوریک اسید ماده دفعی است. دقت کنید که تنها در حشرات دستگاه گردش مواد نقشی در انتقال گازهای تنفسی ندارد.
مورد ج) تمام مهرهداران کلیه دارند. در دوزیستان غلظت ادرار در مثانه میتواند در هنگام خشکی دستخوش تغییر شود.
مورد د) این ویژگی در خزندگان و پرندگان دیده میشود که ساختارهای ویژهای برای تنفس دارند(ششها).
۲۰. جملات زیر را از نظر درستی یا نادرستی بررس کنید.
۱) جاندارانی که قلب منفذدار در سطح پشتی بدن خود دارند، به محض ورود آب به درون سامانه دفعی، نمک و ترکیبات دفعی نیتروژندار به درون آن ترشح میشوند.
۲) جاندارانی که در اطراف حفره دهانی تعداد زیادی مژک دارند، دفع تمامی مواد دفعی آنها به وسیله واکوئولهای انقباضی صورت میگیرد.
پاسخ سوال ۲۰
گزینه ۲ صحیح است.
۱) حشرات دارای قلب منفذدار در سطح پشتی بدن خود هستند ولی در پی انتقال فعال نمک و ترکیبات دفعی نیتروژندار به لولههای مالپیگی، آب به روش اسمز وارد میشود نه برعکس.
۲) در پارامسی بخشی از مواد دفعی به همراه آب از طریق واکوئولهای انقباضی از بدن جاندار خارج میشوند نه همه مواد دفعی! چرا که بخشی از مواد دفعی از طریق واکوئولهای دفعی از بدن خارج خواهند شد.
۲۱. درخصوص یکی از جانورانی که انشعابات حفره گوارشی به تمام نواحی بدن نفوذ میکند، کدام موارد درست و کدام موارد نادرست هستند؟
الف) در بخشی از پیکر جاندار با اتصال سه مجرای مجزا به یکدیگر مجرای قطورتری تشکیل میشود.
ب) فاصله انتشار مواد از دستگاه گردش مواد اختصاصی این جانور تا یاختههای پیکر آن بسیار کوتاه میباشد.
ج) در هر انتهای بدن دو مجرا به صورت طولی قرار گرفته و مجاری کوتاه و منشعبی به آنها متصل است.
د) قطر ورودی حفره گوارشی که در سطح شکمی قرار گرفته از قطر مجراهای قرارگرفته در دو طرف آن بیشتر است.
پاسخ سوال ۲۱
در کرمهای پهن آزادزی مانند پلاناریا انشعابات حفره گوارشی به تمام نواحی بدن نفوذ میکند.
بررسی همه موارد:
الف) با توجه به شکل ۲۳ صفحه ۶۵ کتاب درسی، در بخشی از سطح شکمی پلاناریا دو مجرای کناری و مجرای متصل به دهان به یکدیگر متصل شده و مجرای قطورتری را تشکیل میدهند. (درست)
ب) دقت کنید که دستگاه گردش مواد در جانوران دارای سامانه گردش آب و حفره گوارشی اختصاصی نمیباشد. (نادرست)
ج) با توجه به شکل مشخص است که در یک انتهای بدن پلاناریا دو مجرا و در انتهای دیگر یک مجرای طولی قرار دارد که مجاری کوتاه و منشعبی به آنها متصل میباشد. (نادرست)
د) ورودی حفره گوارشی پلاناریا در سطح شکمی، دهان میباشد که با توجه به شکل قطر آن از مجراهای کناری آن بیشتر است. (درست)